Dişlerden elde edilen kök hücreler 'çikolata kisti' tedavisinde umut oldu

Dişlerin yalnızca ağız ve çene sağlığı açısından değil, geleceğin tedavi yöntemleri için de önemli bir biyolojik kaynak olabileceği ortaya konuldu.

Ege Üniversitesi'nde gerçekleştirilen araştırmada, normalde çekildikten sonra tıbbi atık olarak değerlendirilen gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücrelerin, kadınlarda kısırlığa neden olabilen "çikolata kisti" hastalığının tedavisinde umut verici sonuçlar verdiği belirlendi.

Bilim insanları tarafından yürütülen çalışmada, diş pulpasından izole edilen mezenkimal kök hücrelerin deney hayvanlarında oluşturulan endometrioma modelinde kullanılmasıyla hastalık belirtilerinde gerileme gözlendi.

GÖMÜLÜ 20 YAŞ DİŞLERİNDEN KÖK HÜCRE ELDE EDİLDİ

Ege Üniversitesi Diş Hekimliği ve Tıp fakültelerinden araştırmacıların yer aldığı çalışma kapsamında, 2022 yılında çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin iç kısmındaki pulpa dokusundan kök hücreler elde edildi.

Laboratuvar ortamında özel işlemlerden geçirilen hücreler çoğaltılarak uygun koşullarda donduruldu. Yaklaşık bir yıl boyunca saklanan hücreler üzerinde yapılan kontrollerde, kök hücre özelliklerini ve canlılıklarını büyük ölçüde korudukları tespit edildi.

Araştırmacılar, bu bulguların diş kaynaklı kök hücrelerin gelecekte farklı hastalıkların tedavisinde kullanılabilmesi açısından önemli bir adım olduğunu ifade etti.

"TIBBİ ATIK OLARAK GÖRÜLEN DİŞLER BİYOLOJİK KAYNAĞA DÖNÜŞTÜ"

Projede görev alan Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin bugüne kadar genellikle atık olarak değerlendirildiğini belirtti.

Bu dokuların yeniden kullanılabileceğini göstermek istediklerini anlatan Demirci, dişlerin içerisindeki pulpa dokusundan özel yöntemlerle kök hücreleri izole ettiklerini söyledi.

Demirci, laboratuvar çalışmalarında bir yıl boyunca saklanan hücrelerin canlılığını sürdürdüğünü ve kök hücre özelliklerini koruduğunu gözlemlediklerini ifade etti.

KÖK HÜCRELER LABORATUVARDA ÇOĞALTILDI

Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit Uyanıkgil ise çalışmanın laboratuvar sürecine ilişkin bilgiler verdi.

Cerrahi işlemler sonrasında kendilerine ulaştırılan dişlerin iç kısmındaki hücreleri özel yöntemlerle ayırdıklarını belirten Uyanıkgil, bu hücrelerin çeşitli işlemlerden geçirilerek kültür ortamlarında çoğaltıldığını aktardı.

Hücrelerin belirli aralıklarla analiz edildiğini anlatan Uyanıkgil, mikroskobik incelemeler ve farklı testlerle elde edilen hücrelerin gerçekten kök hücre özelliklerine sahip olduğunun doğrulandığını kaydetti.

"ÇİKOLATA KİSTİNİN GERİLEDİĞİNİ GÖRDÜK"

Araştırmanın en önemli aşamalarından biri ise endometrioma modeli oluşturulan deney hayvanları üzerinde gerçekleştirildi.

Ege Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. İsmet Hortu, dental pulpa kök hücrelerinin "çikolata kisti" tedavisindeki etkisini araştırdıklarını belirtti.

Deney hayvanlarında hastalık modeli oluşturduklarını ifade eden Hortu, gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücreleri uyguladıktan sonra kist dokularında gerileme gözlemlediklerini söyledi.

Hortu, bu sonuçların ilerleyen dönemlerde yapılacak çalışmalar için önemli bir temel oluşturduğunu belirterek, insanlarda uygulanabilir tedavi yöntemlerinin geliştirilmesini umut ettiklerini dile getirdi.

ENDOMETRİOMA TEDAVİSİNDE YENİ BİR UMUT

Halk arasında "çikolata kisti" olarak bilinen endometrioma, kadınlarda ağrıya ve bazı durumlarda kısırlığa yol açabilen önemli sağlık sorunlarından biri olarak biliniyor.

Günümüzde hastalığın tedavisinde cerrahi ve hormonal yöntemler kullanılmasına rağmen tüm hastalarda kesin ve kalıcı sonuç sağlayan bir tedavi yöntemi bulunmuyor.

Bilim insanları, diş kaynaklı kök hücrelerin bu alanda yeni bir tedavi seçeneğinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirterek, çalışmanın daha ileri araştırmalarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti.