Mekke anlaşması sonrası İsrail'de alarm

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, bölge ülkelerinin yanı sıra İsrail ve Yunanistan basınının da gündemine oturdu.

Üç ülke arasında savunma alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen anlaşma, özellikle karşılıklı savunma taahhüdü nedeniyle bölgesel güvenlik dengeleri açısından mercek altına alındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in imzaladığı anlaşmanın herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığı vurgulanırken, İsrail ve Yunanistan basınında anlaşmanın uzun vadede yaratabileceği stratejik sonuçlara ilişkin çeşitli değerlendirmelere yer verildi.

İSRAİL BASININDA “YENİ İTTİFAK” ENDİŞESİ

İsrail merkezli Haaretz, anlaşmanın yalnızca askeri boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Haberde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki iş birliğinin ekonomik ve siyasi sonuçlarının da önemli olabileceği ileri sürülerek, Türkiye’nin bölgesel etkisinin bu anlaşmayla daha da güçlenebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Haberde, İsrail açısından ortaya çıkabilecek yeni bölgesel denklem konusunda Tel Aviv’de endişelerin bulunduğu iddia edildi. Anlaşmanın doğrudan İsrail’i hedef almadığı belirtilmesine rağmen, olası bir bölgesel çatışma senaryosunda Türkiye’nin artan askeri ve siyasi ağırlığının İsrail açısından dikkate alınması gereken bir faktör olacağı öne sürüldü.

“SUUDİ ARABİSTAN’IN YAKLAŞIMI DİKKAT ÇEKİCİ”

İsrail basınının bir diğer önemli yayın organı Ynet ise anlaşmayı “hassas” bir gelişme olarak değerlendirdi.

Haberde, Türkiye’nin üçlü yapı içerisindeki konumunun İsrail açısından dikkat çekici olduğu belirtilirken, anlaşmanın doğrudan İsrail’e karşı oluşturulmuş bir savaş ittifakı olmadığı ifade edildi. Buna karşın, üç ülkenin sahip olduğu ekonomik, askeri ve teknolojik imkanların aynı çerçevede buluşmasının bölgesel güç dengelerini etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Ynet'in değerlendirmesinde özellikle Suudi Arabistan’ın anlaşmaya dahil olmasına dikkat çekildi. Riyad’ın Tel Aviv ile ilişkilerindeki yaklaşımının bölgesel gelişmeler açısından önem taşıdığı ileri sürülürken, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki stratejik iş birliğinin ilerleyen dönemde daha kapsamlı bir yapıya dönüşebileceği iddia edildi.

“ÜÇ MÜSLÜMAN GÜCÜN İŞ BİRLİĞİ”

İsrail basınındaki Srugim de Mekke’de imzalanan anlaşmayı bölgesel güvenlik açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.

Haberde, Türkiye ile İsrail arasında bölgesel gelişmeler nedeniyle zaman zaman gündeme gelen olası çatışma senaryolarına atıfta bulunularak, üç ülkenin savunma alanında daha yakın iş birliği yapmasının Tel Aviv tarafından yakından takip edilmesi gerektiği savunuldu.

Anlaşmadaki karşılıklı savunma mekanizmasının özellikle dikkat çekici olduğu belirtilirken, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkeler açısından da tehdit kabul edilmesinin stratejik sonuçlar doğurabileceği ileri sürüldü.

ATİNA’DA “DIŞ POLİTİKAYA DARBE” YORUMU

Mekke’deki anlaşma Yunanistan basınında da geniş yer buldu. Dnews.gr, gelişmeyi Yunanistan’ın dış politikası açısından olumsuz bir gelişme olarak yorumladı.

Haberde, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında son dönemde gelişen stratejik ilişkilerin Atina tarafından yakından takip edildiği belirtilirken, Suudi Arabistan’ın Türkiye ile savunma alanında kapsamlı bir anlaşma imzalamasının Yunanistan açısından yeni bir durum oluşturduğu savunuldu.

Yunanistan'ın Suudi Arabistan'daki Patriot hava savunma sistemleriyle ilgili geçmişteki iş birliğine de değinilen haberde, Riyad’ın Ankara ile imzaladığı anlaşmanın Atina açısından dikkat çekici bir mesaj niteliğinde olduğu iddia edildi.

“MEKKE’DEN GELEN HAMLE TÜM EZBERLERİ BOZDU”

Atina merkezli Politic.gr ise anlaşmanın Yunanistan’daki güvenlik değerlendirmelerini etkileyebileceğini yazdı.

Haberde Ankara’nın anlaşmanın herhangi bir üçüncü ülkeyi ya da ittifakı hedef almadığı yönündeki yaklaşımına yer verilirken, savunma sanayisi, askeri eğitim, teknoloji paylaşımı ve bölgesel istikrar başlıklarının anlaşmanın temel unsurları olduğu belirtildi.

Buna karşın Yunanistan’daki bazı çevrelerin endişelerinin devam ettiği öne sürüldü. Özellikle Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin savunma kapasitesinin artmasının Atina açısından yeni hesaplamaları beraberinde getirebileceği değerlendirmesi yapıldı.

“MÜSLÜMAN NATO’SU” BENZETMESİ

Yunanistan kamu yayıncısı ERT News ise anlaşmanın gelecekte nasıl şekilleneceğine odaklandı.

Haberde, Türkiye’nin savunma teknolojileri, Suudi Arabistan’ın ekonomik gücü ve Pakistan’ın askeri kapasitesinin aynı stratejik çerçevede buluşmasının üç ülkesine de farklı avantajlar sağlayabileceği belirtildi.

Üç ülke arasındaki iş birliğinin zaman içerisinde daha kapsamlı bir askeri ittifaka dönüşmesi halinde ortaya önemli bir güç merkezinin çıkabileceği ileri sürülürken, anlaşmadaki karşılıklı savunma hükmünün NATO’nun 5. maddesiyle benzerlik taşıdığı yönündeki değerlendirmelere de yer verildi.

ERT News, anlaşmanın gelecekte Mısır, Ürdün veya bazı Körfez ülkelerinin de dahil olabileceği daha geniş bir bölgesel güvenlik yapılanmasının temelini oluşturabileceğini iddia etti.

ANLAŞMANIN KAPSAMI NE?

Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, tarafların güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini geliştirmesini öngören bir çerçeve niteliği taşıyor.

Düzenleme kapsamında savunma sanayisi alanında iş birliğinin artırılması, askeri kapasite ve birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi, teknoloji ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Anlaşmanın dikkat çeken unsurlarından biri ise taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının diğer taraflara yönelik bir saldırı olarak değerlendirilmesini öngören karşılıklı savunma anlayışı oldu.

BÖLGESEL DENGELER YAKINDAN İZLENECEK

Anlaşmanın imzalanmasıyla Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma alanındaki ilişkilerin daha kurumsal bir zemine taşınması hedeflenirken, gelişmenin bölgesel güç dengelerine nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.

İsrail ve Yunanistan basınında yer alan değerlendirmeler ise şimdiden anlaşmanın yalnızca üç ülke arasındaki savunma iş birliği açısından değil, Orta Doğu, Doğu Akdeniz ve Güney Asya’daki stratejik dengeler bakımından da yakından takip edildiğini ortaya koydu.

Kaynak: {Haber Merkezi}