Kübra ÜLKÜ

Kübra ÜLKÜ

İSLAMİ

ALİM NASIL OLUNUR?

16 Ağustos 2018 - 14:00 - Güncelleme: 16 Ağustos 2018 - 14:24


Merhum Prof Dr Fuat Sezgin ile yapılan söyleşiden özelde talebe-hoca genelde her kesim için misal teşkil edecek  ibretlik bir kaç bölüm arzediyorum, okumanızı önemle rica ederim. Hatta mümkünse konuyla alakalı yorumlarınızıda almak isterim. 

Bilim tarihi çalışmalarınıza başladığınızda Türkiye’de nasıl bir ortam vardı? Sizi yönlendiren hocalarınız kimlerdi? 

Hocalar mı dediniz? O kadar çok hoca var mıydı Türkiye’de? 

Bir hoca vardı. Hem de büyük bir hoca. O da kafiydi. Alman asıllı Helmutt Ritter. [Odasındaki duvarı işaret ederek] resmi orada asılı. Bana gelince, ben esasında matematiğe meraklıydım ve mühendis olmak istiyordum. Bir tanıdığım, bir gün beni alıp Ritter’e götürdü. Bir süre konuştuktan sonra içimden “büyük bir adammış” dedim. Gerçekten de o küçük halimle bile, çok büyük bir adamın karşısında olduğumu hissettim. O an karar verdim: “Şarkiyat okuyacağım.” Ritter’le çalışmaya başladım. Çok zor bir adamdı. Çalışmaya başladıktan bir iki gün sonra bana: “Fuat! Günde kaç saat çalışıyorsun?” diye sordu. “13-14 saat çalışıyorum” dedim. O zaman bana: “Bu çalışmayla alim olamazsın. Eğer alim olmak istiyorsan bu miktarı artıracaksın. Benim hocam [Eilhard] Wiedemann günde 24 saat çalışırdı. Gün daha uzun olsaydı daha çok çalışırdı” dedi. Ben bu konuşmadan sonra çalışma saatlerimi yavaş yavaş artırdım. 17 saate kadar çıkardım. Uzun zaman böyle devam ettim. Son senelerde, malum, artık yaşlanınca çalışma tempomu biraz yavaşlattım.

Şarkiyattan bilim tarihine geçişiniz nasıl oldu? 

Benim öğrenciliğim döneminde İstanbul Üniversitesi’nde bilim tarihi yoktu. Ancak, hocam bana: “Matematiği bırakma” dedi. Fen Fakültesi de zaten yanımızdaydı. “Matematik bölümüne git, ders al, matematiği iyi öğren. Müslümanlardan da büyük matematikçiler yetişmişti” diye izahatta bulundu. Konuşma esnasında birkaç isim saydı: Harizmî, Ebu’l-Vefa Buzcanî, İbn Heysem, Birunî gibi. Bu isimler benim hiç bilmediğim, hatta duymadığım isimlerdi. Dehşete düştüm. Hocam halimi görünce: “Bunlar ve daha pek çok isim büyük alimlerdi ve daha sonraki Avrupalı alimlerle aynı seviyedeydiler; hatta yer yer onlardan da üstündüler” diye açıkladı. Bu konuşmadan sonra da bilim tarihi yapmaya karar verdim. Hocam Ritter, tabiî ki matematik ilimlerden anlamıyordu. Ancak benden çok süratli bir şekilde Arapça öğrenmemi istedi. O tarihlerde Almanlar Bulgaristan’a kadar gelmişlerdi. II. Dünya Savaşı’nın şiddetli günleri. Türkiye’de devlet bütün üniversiteleri kapatıyordu; bizim üniversiteyi de kapattılar. 

TATİL NASIL DEĞERLENDİRİLİRMİŞ ÖĞRENELİM
1942 ya da 1943 de olabilir. Ancak çok uzun bir tatil vardı. Hocam da benden Arapça öğrenmemi istemişti. Eve kapandım ve 6 ay boyunca çalıştım, hiç bir yere çıkmadım. Babamdan kalan Taberî Tefsiri’ni okumaya başladım. Hepsini anlamasam da ısrarla okuyor, Türkçe Kur’an tefsirleriyle karşılaştırıyordum. Bu şekilde, gece gündüz 6 ay içinde 30 cildi okudum. 

Sonra sonbaharda, okulda seminere gittim. Ritter’in ilk seminerlerine o zamanın büyük alimleri de, zaman zaman katılırdı; beraber münakaşa ederlerdi. Derste bana bir yandan “Bu yaz ne yaptın bakalım” diye sorarken diğer yandan önüme Gazzâlî’nin İhya Ulumi’d-din’ini koyuverdi. Ben hemen hocanın maksadını anladım ve okumaya başladım. Şaşırdı ve “Hayatta bir lisanı bu kadar süratle bu kadar iyi öğrenen bir insan görmedim” dedi. Çok sevinmişti. Gerçekten de talebelerinin başarısı karşısında bu kadar çok sevinen bir insanı, bir hocayı hayatım boyunca tanımadım. 

Muhterem FUAT SEZGİN HOCANIN ruhu şâd olsun Alman hocasınında toprağı bol olsun. 
Not:
Rasulullah (sav) küfür üzere ölen bir yakını için "Eğer Allah yasaklamazsa ona mağfiret dileyeceğim deyince şu âyet-i kerime nazil oldu:

“Cehennemlik oldukları anlaşıldıktan sonra akraba dahi olsalar, müşrikler için mağfiret dilemek Peygambere ve mü'minlere yaraşmaz" 
Tevbe-113
Bu sebeble, küfür üzere ölenler için “Allah rahmet etsin”, denilmez.

YORUMLAR

  • 0 Yorum