Kara Delik: 100. Yılda Genel Görelilik Teorisi İspatı
Ayda Kübra ARSLAN

Ayda Kübra ARSLAN

SİYASET-GÜNDEM-ANALİZ
  • Instagram

Kara Delik: 100. Yılda Genel Görelilik Teorisi İspatı

12 Nisan 2019 - 12:18

Uzay her zaman bizler için merak uyandıran ve keşfedilmesi gereken bir yerdi. Ay, gezegenler, Güneş Sistemi derken öğrendikçe merak sınırları genişledi. Önceleri gözlemleyebilirken adım atmak istedik. Neil Armstrong ve ekibiyle başlayan bu istek, yıllar içinde robotlar aracılığıyla Mars yüzeyinde gerçekleştirildi. Hâlâ Mars’ta aktif olarak görev yapan NASA robotları mevcut.

       Fakat son iki gündür sosyal medyada bir fotoğraf dolaşıyor. Evet, hemen aşağıda duran fotoğraf.

 

 
 
       Üzülerek itiraf etmeliyim ki rastgele gördüm. Biraz da bu tür konulara ilgim olduğu için hemen araştırdım, “Googleladım” ve fark ettim ki bilim dünyası çok büyük bir başarıya imza atmış. Her ne kadar rastgele öğrenmiş olsam da bu açığı kapatmak için fotoğrafı çeken ekibin internet sitesini buldum.

       Event Horizon Teleskopu'nun aldığı bu fotoğraf, bilim dünyası için kara delikten önce ve kara delikten sonra olarak zaman çizelgesine yeni bir çentik atmış. Dünya üzerinde farklı konumlara yerleştirilmiş 8 farklı teleskopla alınan fotoğraf, dünyadan yani evimizden çok çok uzakta olan M87 galaksisinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliğin yörüngesinde dolanan plazmayı ve gölgesini gösteriyor.

 


 
       Dikkatlice bakarak olursak alttaki bölgenin daha parlak olması, neredeyse ışık hızıyla hareket eden plazmanın kendi yörüngesinde bize doğru yaklaştığı anlamına geliyor. Yukarıda bulunan daha sönük bölge ise bizden uzaklaştığı kısmı gösteriyor. Göreli ışıma (relativistic beaming) adı verilen bu olay plazmanın bir girdap şeklinde ve saat yönünde döndüğünü bu fotoğrafla ispatlıyor. Tam tur bir dönüşünü tamamlaması 2 gün süren bu gezegen süper kütleli, son derece aktif ve sürekli olarak bol miktarda madde ile besleniyor.

       Olağanüstü derecede manyetik alana sahip olan bu kara deliğin her iki tarafında da süper çekim gücüne sahip bir enerji koridoru bulunuyor fakat bizim bildiğimiz koridorlardan değil. Simülasyonları Youtube'de mevcut. İzlerseniz ne demek istediğimi daha iyi anlayabilirsiniz.

 


 
       Tahmin ediyorum ki görüntünün bu kadar bulanık olması sizi de düşündürdü. Çok küçük olduğu içinmiş. Yani kara delik değil, fotoğrafı çok küçük. Kendisi ise güneşin tam 6,5 milyar katı büyüklükte ve neredeyse bizim güneş sistemimiz kadar. Bu devasa kütle bizden 53,5 milyon ışık yılı uzakta bulunuyor.

       Einstein’in Genel Görelilik Teorisinden yüz yıl sonra en şiddetli kütle çekim kuvvetlerinin altında kara deliklerin varlığı ispatlanmış ve onaylanmış oluyor böylelikle. Bu başarıya imza atan Event Horizon Teleskopu'nun 200 kişilik ekibini ve ekip içerisinde bir Türk kadını olarak yer alan Feryal ÖZEL'i bihavadis.com adına tebrik ediyorum. Bir kadın olarak kendisiyle fevkalade gurur duydum.

       Uzay alabildiğine büyük ve hiç durmadan büyümeye devam ediyor. Ne bizim merakımız tükenecek ne de uzayın büyümesi. Uzay, bilimin ışığında çalışan herkese bilhassa kadınlara daha çok fırsatlar sunacak.

Event Horizon Teleskopu Resmi İnternet Sitesi: https://eventhorizontelescope.org/
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum